Tętniak tętnicy podkolanowej jest najczęściej występującym tętniakiem tętnic obwodowych. Choć nie mówi się o nim tak często jak o tętniaku aorty brzusznej, może prowadzić do bardzo poważnych powikłań, w tym ostrego niedokrwienia kończyny, zakrzepicy czy nawet amputacji nogi.
Choroba często rozwija się bezobjawowo i przez długi czas pozostaje niezauważona. Właśnie dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka oraz regularne kontrole u chirurga naczyniowego, szczególnie u osób z grup ryzyka.
Czym jest tętniak tętnicy podkolanowej?
Tętnica podkolanowa przebiega w tylnej części kolana i stanowi główne źródło dopływu krwi do podudzia oraz stopy.
Tętniak tętnicy podkolanowej powstaje wtedy, gdy ściana naczynia ulega osłabieniu i miejscowemu poszerzeniu.
W praktyce oznacza to trwałe zwiększenie średnicy tętnicy, które może prowadzić do:
- zaburzeń przepływu krwi,
- tworzenia skrzeplin,
- zamknięcia naczynia,
- niedokrwienia kończyny.
Jak często występuje tętniak tętnicy podkolanowej?
Jest to najczęstszy tętniak tętnic obwodowych.
Najczęściej rozpoznawany jest u:
- mężczyzn po 60. roku życia,
- pacjentów z miażdżycą,
- osób palących papierosy,
- chorych z nadciśnieniem tętniczym.
W wielu przypadkach współistnieje również z innymi chorobami naczyń.
Czy tętniak podkolanowy ma związek z tętniakiem aorty?
Tak.
U części pacjentów tętniak tętnicy podkolanowej współwystępuje z:
- tętniakiem aorty brzusznej,
- innymi tętniakami tętnic obwodowych.
Dlatego po wykryciu jednej zmiany często zalecana jest diagnostyka całego układu naczyniowego.
Przeczytaj również:
Tętniak aorty brzusznej
(link do artykułu po publikacji)
Jakie są przyczyny tętniaka tętnicy podkolanowej?
Najczęściej odpowiada za niego miażdżyca.
Do czynników zwiększających ryzyko należą:
- palenie papierosów,
- nadciśnienie tętnicze,
- podwyższony cholesterol,
- cukrzyca,
- wiek,
- obciążenia rodzinne.
Czynniki te prowadzą do stopniowego osłabiania ściany tętnicy.
Jakie objawy daje tętniak tętnicy podkolanowej?
W wielu przypadkach choroba przez długi czas nie powoduje żadnych dolegliwości.
Jeżeli objawy się pojawiają, mogą obejmować:
- ból łydki,
- uczucie rozpierania pod kolanem,
- dyskomfort podczas chodzenia,
- drętwienie stopy,
- uczucie zimna w kończynie,
- skurcze mięśni łydki.
Objawy często wynikają z zaburzeń przepływu krwi do dalszych części kończyny.
Czy można wyczuć tętniaka pod kolanem?
Czasami tak.
Niektórzy pacjenci zauważają:
- pulsujący guz w dole podkolanowym,
- uczucie pulsowania za kolanem,
- miejscowy dyskomfort.
Jednak nawet duży tętniak może nie dawać żadnych objawów.
Jakie powikłania może powodować tętniak tętnicy podkolanowej?
Największym zagrożeniem nie jest samo poszerzenie naczynia, ale jego powikłania.
Najczęściej dochodzi do:
Zakrzepicy
W worku tętniaka mogą tworzyć się skrzepliny.
Jeżeli zamkną światło naczynia, może dojść do nagłego niedokrwienia nogi.
Zatorowości
Fragment skrzepliny może przemieścić się do naczyń podudzia lub stopy.
Powoduje to ograniczenie przepływu krwi i niedokrwienie tkanek.
Przewlekłego niedokrwienia kończyny
Objawia się między innymi:
- bólem łydki podczas chodzenia,
- zimnymi stopami,
- osłabieniem kończyny.
Przeczytaj także:
Ból łydki podczas chodzenia – czy to miażdżyca?
(link do artykułu po publikacji)
oraz
Zimne stopy – przyczyny naczyniowe
(link do artykułu po publikacji)
Jak rozpoznaje się tętniaka tętnicy podkolanowej?
Podstawowym badaniem jest USG Doppler.
Pozwala ono ocenić:
- średnicę tętnicy,
- przepływ krwi,
- obecność skrzeplin,
- stopień zwężenia naczyń.
👉 Więcej informacji:
USG Doppler
https://chirurg-naczyniowy.warszawa.pl/usg-doppler/
Badanie jest całkowicie bezbolesne i nie wymaga specjalnego przygotowania.
Czy potrzebna jest tomografia komputerowa?
W części przypadków tak.
Tomografia komputerowa angiograficzna może być wykonywana:
- przed planowanym zabiegiem,
- przy dużych tętniakach,
- w celu dokładnej oceny naczyń.
Pozwala ona szczegółowo zaplanować leczenie.
Czy każdy tętniak podkolanowy wymaga leczenia?
Nie zawsze.
Małe, bezobjawowe tętniaki mogą być obserwowane.
Pacjent pozostaje wtedy pod regularną kontrolą chirurga naczyniowego i wykonuje okresowe badania obrazowe.
Kiedy konieczna jest operacja?
Leczenie zabiegowe rozważa się szczególnie wtedy, gdy:
- tętniak osiąga większe rozmiary,
- pojawiają się objawy,
- obecne są skrzepliny,
- występuje ryzyko zamknięcia naczynia.
Ostateczna decyzja zależy od indywidualnej oceny specjalisty.
Jak wygląda leczenie chirurgiczne?
Najczęściej wykonuje się zabieg polegający na:
- wyłączeniu tętniaka z krążenia,
- odtworzeniu przepływu krwi przy użyciu pomostu naczyniowego (by-passu).
Celem leczenia jest zapobieganie niedokrwieniu kończyny.
Czy możliwe jest leczenie wewnątrznaczyniowe?
W wybranych przypadkach tak.
Stosowane są specjalne stentgrafty, które wzmacniają ścianę naczynia od środka.
Metoda ta nie jest jednak odpowiednia dla każdego pacjenta.
Jakie objawy wymagają pilnej pomocy lekarskiej?
Należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, jeśli pojawią się:
- nagły ból nogi,
- gwałtowne ochłodzenie stopy,
- bladość kończyny,
- utrata czucia,
- osłabienie ruchów stopy.
Mogą to być objawy ostrego niedokrwienia kończyny wymagającego pilnego leczenia.
Czy można zapobiegać powstawaniu tętniaka?
Nie zawsze można całkowicie uniknąć choroby, jednak warto ograniczać czynniki ryzyka.
Najważniejsze działania profilaktyczne obejmują:
- rzucenie palenia,
- kontrolę ciśnienia tętniczego,
- leczenie zaburzeń lipidowych,
- aktywność fizyczną,
- regularne badania kontrolne.
Kiedy zgłosić się do chirurga naczyniowego?
Konsultacja jest wskazana szczególnie wtedy, gdy:
- występuje pulsujący guz pod kolanem,
- pojawia się ból łydki podczas chodzenia,
- występują objawy niedokrwienia kończyny,
- rozpoznano tętniaka aorty,
- istnieją liczne czynniki ryzyka miażdżycy.
👉 Konsultacja specjalistyczna:
https://chirurg-naczyniowy.warszawa.pl/
Tętniak tętnicy podkolanowej jest najczęstszym tętniakiem tętnic obwodowych i przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Mimo pozornie łagodnego przebiegu może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zakrzepica, zatorowość czy ostre niedokrwienie kończyny.
Wczesna diagnostyka, przede wszystkim za pomocą USG Doppler, pozwala wykryć zmianę na etapie, gdy możliwe jest skuteczne leczenie i uniknięcie poważnych konsekwencji zdrowotnych. Regularne kontrole u chirurga naczyniowego mają szczególne znaczenie u pacjentów z miażdżycą, palaczy oraz osób po 60. roku życia.
FAQ – Tętniak tętnicy podkolanowej
Czym jest tętniak tętnicy podkolanowej?
Tętniak tętnicy podkolanowej to miejscowe poszerzenie tętnicy przebiegającej za stawem kolanowym. Jest to najczęściej występujący tętniak tętnic obwodowych.
Czy tętniak tętnicy podkolanowej jest groźny?
Tak. Nieleczony może prowadzić do zakrzepicy, zatorowości oraz ostrego niedokrwienia kończyny, które w skrajnych przypadkach może wymagać amputacji.
Jakie są objawy tętniaka tętnicy podkolanowej?
Najczęściej występują:
- ból łydki,
- uczucie rozpierania pod kolanem,
- zimna stopa,
- drętwienie kończyny,
- ból podczas chodzenia,
- osłabienie nogi.
Wiele tętniaków przez długi czas nie daje jednak żadnych objawów.
Czy można wyczuć tętniaka pod kolanem?
Tak. U części pacjentów możliwe jest wyczucie pulsującego guza w dole podkolanowym lub uczucia pulsowania za kolanem.
Kto jest najbardziej narażony na rozwój tętniaka tętnicy podkolanowej?
Najczęściej choroba występuje u:
- mężczyzn po 60. roku życia,
- palaczy,
- osób z miażdżycą,
- pacjentów z nadciśnieniem tętniczym,
- osób z podwyższonym poziomem cholesterolu.
Czy tętniak podkolanowy ma związek z miażdżycą?
Tak. Miażdżyca jest najczęstszą przyczyną osłabienia ściany tętnicy i rozwoju tętniaka.
Czy tętniak tętnicy podkolanowej może występować razem z tętniakiem aorty?
Tak. U części pacjentów rozpoznaje się jednocześnie tętniaka aorty brzusznej oraz tętniaka tętnicy podkolanowej.
Jak wykrywa się tętniaka tętnicy podkolanowej?
Podstawowym badaniem jest USG Doppler tętnic, które pozwala ocenić średnicę naczynia, przepływ krwi oraz obecność skrzeplin.
Czy badanie USG Doppler jest bolesne?
Nie. Jest to badanie nieinwazyjne, bezpieczne i całkowicie bezbolesne.
Czy konieczna jest tomografia komputerowa?
Nie zawsze. Tomografia komputerowa jest najczęściej wykonywana przed planowanym leczeniem operacyjnym lub gdy konieczna jest dokładniejsza ocena naczyń.
Jakie powikłania może powodować tętniak tętnicy podkolanowej?
Najgroźniejsze powikłania to:
- zakrzepica tętnicy,
- zatorowość naczyń podudzia,
- przewlekłe niedokrwienie kończyny,
- ostre niedokrwienie nogi.
Czy tętniak może powodować ból łydki podczas chodzenia?
Tak. Ograniczenie przepływu krwi przez tętnice może prowadzić do bólu pojawiającego się podczas wysiłku, podobnie jak w miażdżycy tętnic kończyn dolnych.
Czy każdy tętniak podkolanowy wymaga operacji?
Nie. Niewielkie, bezobjawowe tętniaki mogą być obserwowane i regularnie kontrolowane przez chirurga naczyniowego.
Kiedy konieczne jest leczenie operacyjne?
Operację rozważa się najczęściej, gdy:
- tętniak osiąga większe rozmiary,
- powoduje objawy,
- obecne są skrzepliny,
- istnieje wysokie ryzyko zamknięcia naczynia.
Jak wygląda leczenie tętniaka tętnicy podkolanowej?
Najczęściej wykonuje się zabieg odtworzenia przepływu krwi z wykorzystaniem pomostu naczyniowego (by-passu) lub leczenie wewnątrznaczyniowe z użyciem stentgraftu.
Jakie objawy wymagają pilnej konsultacji lekarskiej?
Natychmiastowej pomocy wymagają:
- nagły ból nogi,
- bladość kończyny,
- gwałtowne ochłodzenie stopy,
- utrata czucia,
- trudności w poruszaniu stopą.
Mogą to być objawy ostrego niedokrwienia kończyny.
Czy można zapobiec powstawaniu tętniaka?
Ryzyko można zmniejszyć poprzez:
- rzucenie palenia,
- leczenie nadciśnienia,
- kontrolę poziomu cholesterolu,
- aktywność fizyczną,
- regularne badania naczyń.
Jak często należy kontrolować wykrytego tętniaka?
Częstotliwość kontroli zależy od wielkości tętniaka i jest ustalana indywidualnie przez chirurga naczyniowego na podstawie wyników badań obrazowych.
Kiedy zgłosić się do chirurga naczyniowego?
Warto umówić konsultację, jeśli występują:
- ból łydki podczas chodzenia,
- zimne stopy,
- pulsujący guz pod kolanem,
- objawy niedokrwienia kończyny,
- rozpoznany tętniak aorty brzusznej lub zaawansowana miażdżyca.
Najnowsze komentarze