USG Doppler tętnic kończyn dolnych: kiedy podejrzewać miażdżycę/PAD i jak wygląda badanie? (Warszawa)
USG Doppler (USG duplex) tętnic kończyn dolnych to nieinwazyjne badanie, które pokazuje przepływ krwi w tętnicach, wykrywa zwężenia i zamknięcia (najczęściej spowodowane miażdżycą) oraz pomaga ocenić, czy niedokrwienie nóg jest istotne klinicznie. W poradniach chirurgii naczyniowej i diagnostyce w Warszawie jest to jedno z podstawowych badań przy podejrzeniu PAD (choroby tętnic obwodowych).
Kiedy podejrzewać miażdżycę/PAD?
Objawy typowe (na które warto zwrócić uwagę)
Chromanie przestankowe: ból, skurcz, „pieczenie” lub szybkie męczenie się łydki (czasem uda lub pośladka), które pojawia się w czasie chodzenia i ustępuje po krótkim odpoczynku.
Zimne stopy, uczucie „gorszego krążenia”, mrowienie, drętwienie.
Słabsze tętno na stopie lub różnica tętna między nogami (czasem zauważa to lekarz w badaniu).
Blednięcie stopy po uniesieniu, wolniejsze „różowienie” po opuszczeniu.
Słabe gojenie ran, pęknięcia skóry, owrzodzenia (szczególnie u osób z cukrzycą).
Ból spoczynkowy stopy (często w nocy), który zmniejsza się po opuszczeniu nogi w dół — to może świadczyć o bardziej zaawansowanym niedokrwieniu.
Czynniki ryzyka (kiedy badać szybciej)
Badanie częściej zleca się, gdy występują objawy oraz:
palenie (obecnie lub w przeszłości),
cukrzyca,
nadciśnienie,
wysoki cholesterol,
przewlekła choroba nerek,
przebyte incydenty sercowo-naczyniowe (choroba wieńcowa, udar),
starszy wiek i dodatni wywiad rodzinny.
Kiedy pilnie do lekarza (sytuacja nagła)?
Jeśli pojawi się nagły, silny ból nogi, stopa staje się zimna, blada/sina, pojawia się drętwienie, osłabienie ruchu albo „noga nagle przestaje działać” — to może być ostre niedokrwienie i wymaga pilnej diagnostyki.
Jak wygląda badanie USG Doppler tętnic?
Jak przebiega w praktyce?
Badanie wykonuje się zwykle na leżąco.
Lekarz nakłada żel i przesuwa głowicę USG wzdłuż przebiegu tętnic (od pachwiny w dół, często aż do stopy).
Wykorzystuje się:
obraz „szary” (jak wygląda ściana naczynia i ewentualne blaszki),
kolor Doppler (kierunek i „mapa” przepływu),
Doppler spektralny (wykres fali przepływu i pomiary prędkości).
Co ocenia się w badaniu?
Czy tętnice są drożne.
Czy są blaszki miażdżycowe oraz gdzie się znajdują.
Czy występują zwężenia (stenozy) i jaki jest ich stopień (czyli czy wpływają na przepływ).
Czy występują zamknięcia (okluzje) i czy widać krążenie oboczne.
Prędkości przepływu w newralgicznych miejscach (szczególnie w obrębie zwężeń).
Typ fali przepływu:
trójfazowa – zwykle prawidłowa,
dwufazowa/monofazowa – może sugerować istotne zwężenia „wyżej” lub bardziej zaawansowaną chorobę.
Ile trwa i czy boli?
Zwykle 20–45 minut (czasem dłużej, jeśli zmian jest dużo).
Badanie jest bezbolesne; ucisk głowicą może być chwilami mocniejszy, ale nie powinien powodować silnego bólu.
Czy trzeba się przygotować?
Najczęściej nie trzeba specjalnego przygotowania. Warto:
ubrać się tak, by łatwo odsłonić pachwinę i nogi,
zabrać wcześniejsze wyniki (jeśli były).
Jeśli badane mają być także tętnice biodrowe lub aorta brzuszna, niektóre pracownie proszą o bycie na czczo — to zależy od organizacji badania.
ABI (kostka–ramię): co to jest i kiedy się je robi?
Często razem z diagnostyką PAD wykonuje się pomiar ABI (ankle–brachial index), czyli stosunku ciśnienia na kostce do ciśnienia na ramieniu.
W praktyce:
ABI ≤ 0,90 sugeruje PAD,
wartości „na granicy” mogą wymagać powtórzenia lub testu po wysiłku,
ABI bardzo wysokie (np. > 1,40) może wynikać ze zwapniałych, „nieściśliwych” tętnic (częściej u osób z cukrzycą i chorobą nerek) — wtedy pomocny bywa pomiar na paluchu (TBI) lub ocena dopplerowska.
Co zwykle znajduje się w opisie wyniku?
Dobry opis zawiera:
listę badanych tętnic i informację, które są drożne,
lokalizację zwężeń (np. udowa powierzchowna, podkolanowa, piszczelowe),
ocenę istotności zwężeń na podstawie obrazu i przepływu,
informację o przepływie „za zwężeniem” (czy jest osłabiony),
ewentualne zalecenia: kontrola, leczenie zachowawcze, dalsze badania (np. angio-CT/MR) lub konsultacja naczyniowa.
Co dalej, jeśli wyjdzie PAD?
Najczęściej leczenie idzie dwutorowo:
Zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego (PAD często współistnieje z miażdżycą w sercu i mózgu): praca nad czynnikami ryzyka i leczenie farmakologiczne wg lekarza.
Poprawa wydolności nóg i objawów: trening marszowy, leki, a gdy zwężenia są istotne i objawy duże — kwalifikacja do leczenia zabiegowego (endowaskularnego lub operacyjnego).
Najnowsze komentarze