Refluks, niewydolność zastawek, średnice – co to znaczy? (Warszawa)
Poniżej znajdziesz praktyczny „słownik” do czytania opisu USG Doppler (duplex) żył kończyn dolnych. Skupię się na tym, co w wynikach pojawia się najczęściej: refluks, niewydolność zastawek, średnice żył – i co to realnie oznacza przy pajączkach, żylakach i planowaniu leczenia (np. w poradniach flebologicznych w Warszawie).
1) Co to jest refluks w USG Doppler?
Refluks to cofanie się krwi w żyle, gdy zastawki nie domykają się prawidłowo. W badaniu lekarz „prowokuje” przepływ (np. uciskiem łydki i zwolnieniem ucisku albo manewrem Valsalvy) i mierzy, jak długo utrzymuje się przepływ wsteczny.
Najczęściej spotykane progi, od których refluks uznaje się za istotny (mogą się minimalnie różnić między pracowniami):
żyły powierzchowne (np. żyła odpiszczelowa/odstrzałkowa): zwykle > 0,5 s
żyły głębokie (np. udowa, podkolanowa): zwykle > 1,0 s
żyły przeszywające (perforatory): często > 0,35 s
Przykłady z opisów:
„Refluks 1,2 s w GSV w udzie” → zwykle istotna niewydolność tego odcinka.
„Refluks 0,3 s” → często wynik graniczny lub nieistotny (zależy od segmentu i objawów).
2) „Niewydolność zastawek” – co dokładnie oznacza?
W praktyce to po prostu informacja, że w danej żyle występuje istotny refluks. W opisie możesz zobaczyć sformułowania:
„niewydolność zastawkowa”
„zastawki niewydolne”
„insufficiency / incompetence”
„refluks w …”
Niewydolność może dotyczyć:
układu powierzchownego (najczęstsza przyczyna żylaków),
układu głębokiego (częściej po przebytej zakrzepicy),
perforatorów (żył łączących układ powierzchowny z głębokim).
3) Jak czytać segmenty w wyniku (co jest najważniejsze)?
Opis USG Doppler zwykle dzieli się na trzy „części”:
A) Układ żył głębokich – drożność i zakrzepica
Szukaj zdań typu:
„Układ żył głębokich drożny, bez cech zakrzepicy” – to bardzo dobra informacja.
„Zmiany pozakrzepowe / zwłóknienia / częściowa niedrożność” – oznacza przebyty epizod zakrzepowy lub jego następstwa; to może zmieniać plan leczenia.
B) Układ żył powierzchownych – źródło żylaków
Najczęściej opisuje się:
SFJ – ujście żyły odpiszczelowej (GSV) do żyły udowej,
SPJ – ujście żyły odstrzałkowej (SSV),
odcinki GSV/SSV (udo/podudzie),
żyły dodatkowe (np. przednia dodatkowa żyła odpiszczelowa),
gałęzie żylakowate.
Kluczowe pytanie brzmi: gdzie refluks się zaczyna i dokąd „spływa”. To wpływa na dobór metody (leczenie pnia vs skleroterapia zmian powierzchownych).
C) Perforatory (żyły przeszywające)
W opisie mogą być jako: „perforator niewydolny… refluks… średnica…”. Ma to znaczenie zwłaszcza przy:
nawrotach żylaków,
zmianach skórnych,
obrzękach,
trudnych klinicznie przypadkach.
4) Średnice żył – co mówią, a czego nie mówią?
Średnica żyły sama w sobie nie jest rozpoznaniem. To parametr pomocniczy, który – razem z refluksem i objawami – pomaga ocenić „skalę” problemu.
Wynik może zawierać:
średnice GSV/SSV w różnych poziomach,
średnice żylaków/gałęzi,
średnice perforatorów.
Jak to rozumieć w praktyce:
duża średnica + istotny refluks w pniu (GSV/SSV) → częściej rozważa się leczenie „przyczynowe” (np. metoda zamknięcia pnia), a skleroterapia bywa uzupełnieniem.
duża średnica bez refluksu → nie musi oznaczać choroby; liczy się funkcja (czyli refluks) i objawy.
przy perforatorach znaczenie ma zwykle połączenie poszerzenia i refluksu, a nie sama liczba w milimetrach.
5) Pajączki vs żylaki – czego można się spodziewać w USG?
Gdy dominują pajączki (teleangiektazje)
USG może być:
całkowicie prawidłowe,
albo wykazać niewielkie zmiany w drobnych żyłach siateczkowatych,
czasem ujawni „problem w tle” (refluks w większych żyłach), co tłumaczy nawrotowość pajączków.
Gdy są żylaki, obrzęki, ciężkość nóg
USG częściej pokazuje:
refluks w GSV/SSV lub żyłach dodatkowych,
niewydolne perforatory,
rzadziej istotny problem w układzie głębokim (częściej po zakrzepicy).
W gabinetach w Warszawie to właśnie USG Doppler często przesądza, czy skleroterapia „samej powierzchni” wystarczy, czy najpierw warto leczyć przyczynę.
6) Najczęstsze skróty i zwroty w opisie – szybkie tłumaczenie
GSV – żyła odpiszczelowa
SSV – żyła odstrzałkowa
SFJ – połączenie GSV z żyłą udową (okolica pachwiny)
SPJ – połączenie SSV z żyłą podkolanową
DVT – zakrzepica żył głębokich
drożna/drożny – krew przepływa prawidłowo (brak zamknięcia żyły)
zmiany pozakrzepowe – ślady po przebytej zakrzepicy
refluks – cofanie krwi (niewydolność zastawek)
perforator niewydolny – niewydolna żyła łącząca układ powierzchowny z głębokim
7) Checklista: co sprawdzić w swoim wyniku?
Czy jest informacja: układ żył głębokich drożny / bez zakrzepicy?
Gdzie jest refluks i jaki ma czas?
Czy refluks dotyczy ujścia (SFJ/SPJ) czy dłuższego odcinka pnia (GSV/SSV)?
Jakie są średnice i czy opisano je jako poszerzone?
Czy są niewydolne perforatory?
Czy są wzmianki o zmianach pozakrzepowych lub zwężeniach/niedrożności?
Najnowsze komentarze